Επιστημονικά άρθρα

ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Η κυτταρολογική εξέταση των ούρων είναι μια σχετικά απλή, ασφαλής και με μικρό κόστος διαδικασία, η οποία μπορεί να ανιχνεύσει την ουροθηλιακή κακοήθεια. Οι όγκοι του ουροποιητικού συστήματος είναι σχετικά απρόσιτοι για άμεση λήψη βιοπτικού υλικού και επίσης είναι συχνά πολυεστιακοί. Εφόσον ολόκληρη η βλεννογονική επιφάνεια λούζεται από τα ούρα, τα οποία λαμβάνονται τόσο εύκολα, η κυτταρολογική τους εξέταση είναι ικανή να ανιχνεύσει πιθανή κακοήθεια.

Η κυτταρολογική εξέταση των ούρων χρησιμοποιείται κυρίως για την διάγνωση συμπτωματικών ασθενών, για την ανίχνευση της κακοήθειας σε υψηλού κινδύνου ασθενείς, όπως εκείνοι οι οποίοι βρίσκονται σε βιομηχανική χημική έκθεση (ή έκθεση σε μέταλλα), οι καπνιστές κ.α. και για την παρακολούθηση ασθενών με ιστορικό νεοπλασίας του ουροποιητικού συστήματος. Δεν μπορεί βέβαια να εντοπίσει την κακοήθεια. Η κυτταρολογική εξέταση των ούρων πάντως συμπληρώνει και δεν αντικαθιστά την κυστεοσκόπηση και τη βιοψία.

Η κυτταρολογική εξέταση των ούρων μπορεί συνήθως να ανιχνεύσει τα επιθετικά/υψηλόβαθμα νεοπλάσματα και το καρκίνωμα in situ (Soloway 1993). Οι αλλοιώσεις πολλές φορές ανιχνεύονται κυτταρολογικά πριν από τον χρόνο στον οποίο μπορούν να ιδωθούν κυστεοσκοπικά. Επειδή τα συλλεγόμενα ούρα προέρχονται θεωρητικά από όλο το ουροποιητικό σύστημα η κυτταρολογία υπερτερεί θεωρητικά της βιοψίας ως δείκτης ουροθηλιακής ατυπίας (Harving 1988).

Το καλό κλινικό ιστορικό είναι επιτακτικό για μια σωστή κυτταρολογική εκτίμηση. Η πιο συνήθης συμπτωματολογία στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης είναι βέβαια η αιματουρία, η συχνοουρία, η ακράτεια και η επίπονη ούρηση. Αυτή η συμπτωματολογία μπορεί να παραπέμψει σε κυτταρολογική εξέταση ούρων.

Δυστυχώς η κυτταρολογική εξέταση των ούρων δεν είναι τέλεια. Η συνολική ευαισθησία κυμαίνεται από περίπου 10% ως περίπου 75%, ενώ η ειδικότητα είναι υψηλή, από περίπου 95% ως και 100% (Bassi 2005, Lokeshwar 2005). Μια ανασκόπηση 17 μελετών δείχνει ότι στην χειρότερη περίπτωση οι ψευδώς αρνητικές απαντήσεις ήταν >50% για τον πρωτοπαθή καρκίνο της ουροδόχου κύστης και κατά μέσο όρο περίπου 75% για τα θηλώματα. Γενικά όσο πιο υψηλόβαθμη είναι η κακοήθεια και όσο πιο εκτεταμένη, τόσο πιο αξιόπιστη είναι και η διάγνωση (Gaston 2004, F. Brown 2000, Malik 1999).


Δρ. Στέλιος Μιχούλας
Ιατρός · Κυτταρολόγος
ID LABS – Integrated Diagnostics Labs
s.michoulas@idlabs.gr