Επιστημονικά άρθρα

ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΒΑΡΗΚΟΪΑΣ

Στοχευμένος έλεγχος 35delG και πλήρης μοριακή ανάλυση του γονιδίου GJB2

Γενετική πρόληψη – Έγκαιρη διάγνωση – Υπεύθυνος οικογενειακός προγραμματισμός

Η κληρονομική βαρηκοΐα αποτελεί μία από τις συχνότερες γενετικά καθοριζόμενες αισθητηριακές διαταραχές, με σημαντικές επιπτώσεις στην ακοή, την ανάπτυξη της ομιλίας και την επικοινωνία. Ένα σημαντικό ποσοστό των περιπτώσεων συγγενούς, μη συνδρομικής νευροαισθητήριας βαρηκοΐας σχετίζεται με παθογόνες παραλλαγές του γονιδίου GJB2 (Gap Junction Protein Beta 2), το οποίο κωδικοποιεί την πρωτεΐνη Κονεξίνη 26 (Connexin 26). Η πρωτεΐνη αυτή συμμετέχει στον σχηματισμό διακυτταρικών διαύλων επικοινωνίας (gap junctions), οι οποίοι διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη φυσιολογική λειτουργία του έσω ωτός και στη διατήρηση της ιοντικής ομοιόστασης του κοχλία. Οι παθογόνες παραλλαγές του GJB2 αποτελούν μία από τις σημαντικότερες γενετικές αιτίες συγγενούς μη συνδρομικής νευροαισθητήριας βαρηκοΐας.

Η σημασία της παραλλαγής 35delG στον ελληνικό πληθυσμό

Η 35delG (c.35delG) αποτελεί μία από τις συχνότερες παθογόνες παραλλαγές του γονιδίου GJB2 στον ευρωπαϊκό πληθυσμό. Η συγκεκριμένη γενετική αλλοίωση προκαλεί μετατόπιση του πλαισίου ανάγνωσης (frameshift), με αποτέλεσμα την πρόωρη διακοπή της σύνθεσης της φυσιολογικής πρωτεΐνης Κονεξίνης 26. Η συχνότητά της παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην Ελλάδα. Ελληνικές πληθυσμιακές μελέτες έχουν αναφέρει συχνότητα φορέων περίπου 3,5%, δηλαδή περίπου 1 στα 29 άτομα. Επιπλέον, η 35delG αποτελεί σημαντική αιτία κληρονομικής, προγλωσσικής, μη συνδρομικής νευροαισθητήριας βαρηκοΐας στον ελληνικό πληθυσμό (Iliades et al., 2002). Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία του στοχευμένου γενετικού ελέγχου, ιδιαίτερα κατά τον οικογενειακό προγραμματισμό.

Πώς κληρονομείται η βαρηκοΐα που σχετίζεται με το GJB2;

Η συχνότερη μορφή βαρηκοΐας που σχετίζεται με το γονίδιο GJB2 κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι για την εκδήλωση της νόσου απαιτείται συνήθως η παρουσία δύο παθογόνων παραλλαγών που επηρεάζουν τα δύο αντίγραφα του γονιδίου.Οι ετεροζυγώτες φορείς συνήθως διαθέτουν φυσιολογική ακοή και δεν γνωρίζουν ότι φέρουν κάποια παθογόνο παραλλαγή. Όταν και οι δύο γονείς είναι φορείς παθογόνων παραλλαγών του GJB2 που σχετίζονται με αυτοσωμική υπολειπόμενη βαρηκοΐα, σε κάθε εγκυμοσύνη υπάρχει:

  • 25% πιθανότητα το παιδί να κληρονομήσει και τις δύο παθογόνες παραλλαγές και να εμφανίσει σχετιζόμενη βαρηκοΐα.
  • 50% πιθανότητα το παιδί να είναι φορέας.
  • 25% πιθανότητα το παιδί να μην κληρονομήσει καμία από τις δύο οικογενειακές παθογόνες παραλλαγές.

Η σοβαρότητα της βαρηκοΐας μπορεί να παρουσιάζει διακυμάνσεις ανάλογα με τον συγκεκριμένο γονότυπο.

Μοριακός γενετικός έλεγχος Κονεξίνης 26 στην ID LABS

Στην ID LABS – Integrated Diagnostics Labs προσφέρουμε δύο επίπεδα μοριακού γενετικού ελέγχου του γονιδίου GJB2, επιτρέποντας την επιλογή της κατάλληλης εξέτασης ανάλογα με την κλινική ένδειξη και το οικογενειακό ιστορικό.

1. Στοχευμένος Γενετικός Έλεγχος GJB2 – 35delG

Ο στοχευμένος μοριακός έλεγχος επιτρέπει την ανίχνευση της συχνής παθογόνου παραλλαγής GJB2 c.35delG (p.Gly12ValfsTer2).

Η εξέταση προσδιορίζει εάν το εξεταζόμενο άτομο:

  • Δεν φέρει τη συγκεκριμένη παραλλαγή.
  • Είναι ετεροζυγώτης φορέας της 35delG.
  • Φέρει τη συγκεκριμένη παραλλαγή σε ομόζυγη κατάσταση.

Πλεονεκτήματα της εξέτασης

  • Στοχευμένη ανίχνευση της συχνώτερης παθογόνου παραλλαγής στον ελληνικό πληθυσμό.
  • Δυνατότητα αρχικού γενετικού ελέγχου φορείας.
  • Χρήσιμη επιλογή για την εξέταση συγγενών ατόμου με γνωστή 35delG.

Η εξέταση περιορίζεται στη συγκεκριμένη γενετική παραλλαγή και δεν αποκλείει την παρουσία άλλων παθογόνων αλλοιώσεων του GJB2.

2. Πλήρης Γενετική Ανάλυση του Γονιδίου GJB2 – Κονεξίνη 26

Η εκτεταμένη μοριακή ανάλυση του γονιδίου GJB2 επιτρέπει τη διερεύνηση της κωδικής του περιοχής για την ανίχνευση τόσο συχνών όσο και σπανιότερων γενετικών παραλλαγών. Σε αντίθεση με τον στοχευμένο έλεγχο της 35delG, η εξέταση δεν περιορίζεται σε μία συγκεκριμένη γενετική αλλοίωση. Η ανάλυση περιλαμβάνει, ανάλογα με το επικυρωμένο πεδίο της μεθόδου:

  • Ανίχνευση της παθογόνου παραλλαγής 35delG.
  • Διερεύνηση άλλων παθογόνων και πιθανώς παθογόνων παραλλαγών του GJB2.
  • Ανίχνευση υποκαταστάσεων νουκλεοτιδίων.
  • Ανίχνευση μικρών ελλείψεων και προσθηκών γενετικού υλικού.
  • Αξιολόγηση της κλινικής σημασίας των γενετικών ευρημάτων.

Η πλήρης ανάλυση του GJB2 αποτελεί πληρέστερη προσέγγιση σε σχέση με τον μεμονωμένο έλεγχο της 35delG, ιδιαίτερα όταν υπάρχει γνωστό οικογενειακό ιστορικό ή απαιτείται περαιτέρω μοριακή διερεύνηση. Ωστόσο, η ανάλυση ενός μόνο γονιδίου δεν αποκλείει όλες τις γενετικές αιτίες βαρηκοΐας. Σε ασθενείς με ανεξήγητη νευροαισθητήρια βαρηκοΐα μπορεί να απαιτείται πολυγονιδιακός έλεγχος ή διερεύνηση μεγάλων γενετικών αναδιατάξεων.

Ποιοι πρέπει να εξετάζονται;

Ο μοριακός γενετικός έλεγχος του GJB2 μπορεί να προσφερθεί:

  • Σε ζευγάρια που προγραμματίζουν εγκυμοσύνη, στο πλαίσιο ενημερωμένου γενετικού ελέγχου φορείας.
  • Σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό κληρονομικής βαρηκοΐας.
  • Σε συντρόφους ατόμων με γνωστή παθογόνο παραλλαγή του GJB2.
  • Σε ζευγάρια που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), όταν υπάρχει σχετική ένδειξη.
  • Σε παιδιά και ενήλικες με νευροαισθητήρια βαρηκοΐα, ως μέρος της κατάλληλης γενετικής διερεύνησης.
  • Σε οικογένειες με γνωστή γενετική διάγνωση σχετιζόμενη με το GJB2.

Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη γενετική διάγνωση;

Η αναγνώριση της γενετικής αιτίας της βαρηκοΐας μπορεί να συμβάλει:

  • Στην αποσαφήνιση της αιτιολογίας της διαταραχής.
  • Στην κατάλληλη εκτίμηση της πρόγνωσης.
  • Στον σχεδιασμό της ακοολογικής παρακολούθησης και αποκατάστασης.
  • Στην αναγνώριση οικογενειών με αυξημένο κίνδυνο επανεμφάνισης.
  • Στην παροχή στοχευμένης γενετικής συμβουλευτικής.
  • Στη διερεύνηση των διαθέσιμων επιλογών προγεννητικού ή προεμφυτευτικού γενετικού ελέγχου.

Η γενετική εξέταση συμπληρώνει την κλινική και ακοολογική αξιολόγηση, χωρίς να την υποκαθιστά.

Γιατί να επιλέξετε την ID LABS;

Στην ID LABS – Integrated Diagnostics Labs, η μοριακή γενετική διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό σύγχρονων εργαστηριακών τεχνικών και εξειδικευμένης επιστημονικής αξιολόγησης.

Προσφέρουμε:

  • Στοχευμένο γενετικό έλεγχο της παραλλαγής 35delG.
  • Πλήρη ανάλυση της κωδικής περιοχής του γονιδίου GJB2.
  • Διερεύνηση συχνών και σπανιότερων γενετικών παραλλαγών.
  • Επιστημονικά τεκμηριωμένη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
  • Καθοδήγηση για περαιτέρω γενετικό έλεγχο, όπου απαιτείται.
  • Υποστήριξη του γενετικού ελέγχου φορείας και του οικογενειακού προγραμματισμού.

ID LABS – Integrated Diagnostics Labs

Advanced Diagnostics. Precision Medicine. Better Decisions.

Επικοινωνήστε μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον μοριακό γενετικό έλεγχο της Κονεξίνης 26 και την επιλογή της καταλληλότερης εξέτασης.

Επιστημονική βιβλιογραφία

Iliades, T. et al. (2002) ‘Prelingual nonsyndromic hearing loss in Greece: Molecular and clinical findings’, ORL, 64(5), pp. 321–323.

Li, M.M. et al. (2022) ‘Clinical evaluation and etiologic diagnosis of hearing loss: A clinical practice resource of the American College of Medical Genetics and Genomics (ACMG)’, Genetics in Medicine, 24(7), pp. 1392–1406.

Shearer, A.E., Hildebrand, M.S., Odell, A.M. and Smith, R.J.H. (2026) ‘Genetic Hearing Loss Overview’, GeneReviews®. Seattle: University of Washington, Seattle. Updated 2 June 2026.

Smith, R.J.H., Azaiez, H. and Booth, K. (2023) ‘GJB2-Related Autosomal Recessive Nonsyndromic Hearing Loss’, GeneReviews®. Seattle: University of Washington, Seattle. Updated 20 July 2023.


Δημήτριος Αγκάς · BSc, M.Med.Sc., PhD
Γενετιστής & Κλινικός Εμβρυολόγος · Επιστημονικός Διευθυντής
ID LABS – Integrated Diagnostics Labs
d.agkas@idlabs.gr